Antalya Deniz Hukuku Avukatı

Antalya Deniz Hukuku Avukatı

Deniz hukuku; gemi, yük, taşıma, liman, marina, yat, çatma, kurtarma, müşterek avarya, gemi alacakları, gemi adamı ilişkileri ve deniz ticaretinden doğan uyuşmazlıkları düzenleyen hukuk alanıdır. Türk hukukunda bu alanın temel kaynağı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur. Taşıma sözleşmeleri, konişmento, navlun, donatanın sorumluluğu, çatma, kurtarma, müşterek avarya ve gemi alacaklarına ilişkin birçok konu bu kanunda yer alır. Uyuşmazlığın niteliğine göre 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, 854 sayılı Deniz İş Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, 4046 sayılı Kıyı Kanunu, liman ve gemi trafiğine ilişkin idari düzenlemeler ile Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler de uygulanır.

Deniz hukuku avukatı; gemi ve yük alacaklarının takibi, ihtiyati haciz talepleri, taşıma sözleşmelerinin hazırlanması ve yorumlanması, konişmento ve charter party uyuşmazlıkları, deniz kazaları, sigorta ilişkileri, gemi adamı alacakları, liman ve marina sözleşmeleri, yabancılık unsuru taşıyan ihtilaflarda uygulanacak hukukun belirlenmesi gibi başlıklarda hukuki destek verir. Uygulamada görevli mahkeme çoğu kez Asliye Ticaret Mahkemesi olmakla birlikte, deniz iş hukukundan kaynaklanan bazı uyuşmazlıklarda İş Mahkemesi, icra hukuku boyutu bulunan başlıklarda İcra Mahkemesi veya icra daireleri de devreye girer. Arabuluculuk, uyuşmazlığın ticari veya iş uyuşmazlığı niteliğine göre dava şartı olabilir. Antalya’da liman, marina, yat ve ticari deniz taşımacılığı faaliyetleri nedeniyle bu alandaki ihtilaflar sıklıkla belge, teknik rapor, sefer kayıtları, klas ve sigorta evrakı üzerinden değerlendirilir. Falez Hukuk Bürosu olarak Antalya’da deniz ticareti ve deniz hukukundan doğan uyuşmazlıklarda danışmanlık ve dava takibi hizmeti veriyoruz.

Deniz Hukuku Nedir? Hangi Kanunlar ve Uluslararası Düzenlemeler Uygulanır?

Deniz hukuku, denizde yürütülen ticari faaliyetler ile gemi işletilmesinden doğan özel hukuk ve kamu hukuku ilişkilerini kapsayan geniş bir alandır. Bu alan yalnızca gemi sahipleri ile taşıtanlar arasındaki sözleşmeleri değil; yük hasarını, navlun alacaklarını, çatma ve kurtarma olaylarını, liman kullanımı kaynaklı uyuşmazlıkları, gemi finansmanını, sigorta ilişkilerini ve gemi adamlarının çalışma düzenini de içerir. Türk hukukunda deniz ticaretine ilişkin temel çerçeve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu içinde düzenlenmiştir. Gemi, donatan, taşıyan, taşıma senetleri, deniz ödüncü niteliğindeki teminat ilişkileri, çatma, kurtarma, müşterek avarya ve gemi alacakları bu kanun kapsamında değerlendirilir.

Sözleşmesel borç ilişkilerinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu tamamlayıcı rol oynar. Alacağın icra yoluyla tahsili, gemi üzerine haciz konulması, ihtiyati haciz ve cebri satış gibi işlemlerde 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uygulama alanı bulur. Uyuşmazlığın mahkemede nasıl yürütüleceği, delillerin nasıl toplanacağı, ihtiyati tedbir ve bilirkişi süreçleri ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile belirlenir. Yabancı bayraklı gemi, yabancı taşıyan, yabancı liman veya yabancı hukuk seçimi bulunan sözleşmelerde 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun devreye girer. Bu kanun, hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı bakımından önem taşır.

Deniz iş ilişkilerinde 854 sayılı Deniz İş Kanunu temel kaynaklardan biridir. Gemi adamının ücret, fazla çalışma, izin, iaşe, iş sözleşmesinin sona ermesi ve tazminat talepleri bu alanda değerlendirilir. İş sağlığı ve güvenliği yönünden 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile genel işçilik hükümleri de somut olayın niteliğine göre dikkate alınır. Sigorta boyutu olan dosyalarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki sigorta hükümleri ile deniz sigortasına özgü şartlar önem taşır.

Uluslararası düzeyde yük taşıma, denizde can güvenliği, deniz kirliliği, çatışmaların önlenmesi ve deniz alacaklarının güvence altına alınmasına ilişkin çok sayıda sözleşme bulunmaktadır. Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler somut olayda doğrudan veya yorum aracı olarak etkili olabilir. Uygulamada konişmento ilişkileri, sorumluluğun sınırlandırılması, denizde can emniyeti, deniz çevresinin korunması ve yabancı mahkeme kararlarının tanınması gibi başlıklarda uluslararası kurallar büyük önem taşır. Antalya gibi yat turizmi, marina işletmeciliği ve ticari deniz hareketliliği bulunan yerlerde, uyuşmazlığın yalnızca ulusal mevzuatla değil; teknik denizcilik kuralları, liman başkanlığı uygulamaları, sigorta klozları ve uluslararası teamüllerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Deniz Hukuku Avukatı Hangi İşlere Bakar?

Deniz hukuku avukatı, deniz ticareti ve gemi işletmesinden kaynaklanan çok farklı hukuki ilişkilerde danışmanlık ve uyuşmazlık takibi yapar. Bu çerçevede en sık karşılaşılan işler arasında taşıma sözleşmelerinin hazırlanması ve incelenmesi, konişmento hükümlerinin yorumlanması, navlun ve sürastarya alacaklarının tahsili, yük hasarı talepleri, gemi tamir ve bakım sözleşmeleri, tersane ilişkileri, acente ve broker sözleşmeleri, deniz sigortası kapsamındaki tazminat talepleri, çatma ve kurtarma olayları, müşterek avarya paylaştırmaları, gemi ipoteği tesisi, gemi alacaklısı hakkına dayalı takipler ve ihtiyati haciz başvuruları yer alır. Bu hizmetlerin hukuki dayanağı çoğunlukla 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu içinde bulunur.

Uygulamada avukatın görevi yalnızca dava açmakla sınırlı değildir. Sözleşme imzalanmadan önce risk analizi yapılması, teslim ve tahliye kayıtlarının incelenmesi, yük rezervlerinin zamanında konulması, protesto ve ihtarların usulüne uygun gönderilmesi, sigortacıya doğru içerikte ve sürede bildirim yapılması çoğu dosyada uyuşmazlığın kaderini belirler. Deniz ticaretinde birçok hak, belge düzenine sıkı şekilde bağlıdır. Kaptan raporları, gemi jurnali, manifestolar, survey raporları, klas kayıtları, liman tutanakları, fotoğraflar, elektronik seyir kayıtları ve yük teslim belgeleri delil niteliği taşır. Avukat bu belgelerin toplanması, teknik bilirkişi incelemesine hazırlanması ve usule uygun biçimde mahkemeye sunulması sürecini yürütür.

Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıklarda iş daha da teknik hale gelir. Sözleşmede yabancı hukuk seçimi bulunabilir, tahkim şartı yer alabilir veya yetkili mahkeme başka bir ülke olarak belirlenmiş olabilir. Bu durumda 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun ile milletlerarası usul kuralları dikkatle incelenir. Tahkim şartı varsa mahkeme yolu sınırlanabilir; hak düşürücü veya zamanaşımı süresi kaçırıldığında talep ileri sürülemez hale gelebilir. Bu nedenle dosya başında sözleşme metninin, genel şartların ve eklerinin ayrıntılı değerlendirilmesi gerekir.

Deniz iş hukuku yönünden gemi adamı alacakları, iş kazaları, hizmet süresinin tespiti, kıdem ve ihbar tazminatı, ücret ve izin alacakları da deniz hukuku avukatının çalışma alanına girer. Burada 854 sayılı Deniz İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu birlikte önem taşır. Ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir; iş uyuşmazlıklarında da arabuluculuk çoğu kez zorunludur. Antalya’da marina, yat işletmeciliği, tur tekneleri ve yük taşımacılığı alanında çalışan gerçek ve tüzel kişiler bakımından bu hizmetler çoğu zaman sözleşme öncesi danışmanlık ile başlar, dava veya icra sürecinde devam eder.

Gemi Alacakları, Deniz Ticareti ve Taşıma Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklar

Gemi alacakları ve taşıma sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar, deniz hukukunun en yoğun dava konuları arasında yer alır. Navlun alacağı, sürastarya, yükleme ve boşaltma gecikmeleri, konişmento hükümlerine aykırılık, yükün eksik veya hasarlı teslimi, taşıyanın sorumluluğu, acente masrafları, bunker tedariki, kumanya ve teknik hizmet bedelleri, liman ve rıhtım ücretleri, gemi onarım alacakları bu başlık altında değerlendirilebilir. Türk hukukunda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, taşıyanın borçları, yük ilgilisinin hakları, taşıma senetlerinin niteliği ve deniz alacaklarının hukuki statüsü bakımından temel kaynaktır. Sözleşmede boşluk bulunan hallerde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu hükümleri de uygulanır.

Taşıma uyuşmazlıklarında belge yapısı belirleyicidir. Charter party, konişmento, sea waybill, teslim makbuzları, manifestolar, stowage plan, survey raporları, rezerv kayıtları ve liman evrakı birlikte incelenir. Yük hasarı iddiasında hasarın ne zaman meydana geldiği, yükün gemiye hangi durumda yüklendiği, tahliye sırasında hangi tutanakların tutulduğu ve hasarın olağan deniz rizikosundan mı yoksa taşıyanın kusurundan mı kaynaklandığı araştırılır. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasında, taşıma belgeleri ile teknik inceleme raporları arasındaki uyum önem taşır. Teslim sırasında ihtirazi kayıt konulmamış olması bazı dosyalarda ispatı güçleştirebilir. Bu nedenle delil toplama süreci gecikmeden yürütülmelidir.

Gemi alacakları yönünden alacağın niteliği büyük önem taşır. Her alacak gemi alacağı niteliği taşımaz; bazı alacaklar gemi alacaklısı hakkı kapsamında özel koruma sağlayabilir. Bu ayrım, gemi üzerine ihtiyati haciz konulup konulamayacağı, alacağın hangi sırada değerlendirileceği ve yabancı unsurlu ihtilafta uygulanacak usul bakımından sonuç doğurur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu birlikte değerlendirilir. Alacağın fatura, sözleşme, teslim belgesi, yakıt ikmal kaydı, servis raporu veya kaptan onayı ile desteklenmesi gerekir.

Görevli mahkeme çoğu kez Asliye Ticaret Mahkemesidir. Sözleşmede yetki şartı bulunabilir; yabancı mahkeme veya tahkim kaydı varsa önce bunun geçerliliği incelenir. Ticari nitelikte para alacağı veya tazminat taleplerinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 7155 sayılı Kanun ile getirilen sistem çerçevesinde dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Hak düşürücü veya zamanaşımı süreleri talebin türüne göre değişir. Deniz taşıma hukukunda bazı talepler kısa sürelere tabi olabilir. Bu nedenle uyuşmazlık doğar doğmaz sözleşme, yazışmalar, fatura, sigorta poliçesi, protestolar ve teknik raporlar üzerinden kapsamlı değerlendirme yapılması gerekir. Antalya liman ve marina faaliyetleri içinde doğan taşıma ve hizmet uyuşmazlıklarında, yerel idari kayıtlar ile liman başkanlığı belgeleri de dosyada önemli delil niteliği taşıyabilir.

Çatma, Kurtarma, Müşterek Avarya ve Deniz Kazalarından Kaynaklanan Davalar

Denizde iki veya daha fazla geminin çarpışması, bir geminin başka bir deniz aracına ya da sabit tesise temas etmesi, karaya oturma, yangın, su alma, makine arızası, denize yük atma, çekme ve yardım faaliyetleri gibi olaylar ciddi özel hukuk ve sigorta uyuşmazlıklarına yol açar. Bu tür ihtilaflarda 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu temel düzenlemeleri içerir. Çatma, yani gemilerin çarpışması halinde kusur dağılımı, zarar kalemleri, üçüncü kişilere verilen zararlar ve gemi adamlarının talepleri ayrı ayrı incelenir. Teknik denizcilik kuralları, seyir kuralları, vardiya kayıtları, VTS ve AIS verileri, hava durumu kayıtları, kaptan raporları ve bilirkişi incelemeleri dosyanın merkezinde yer alır.

Kurtarma, denizde tehlike altındaki bir gemi veya yük için yapılan ve başarı sağlayan yardım faaliyetinin hukuki karşılığını ifade eder. Kurtarma ücreti, yardımın niteliği, tehlikenin derecesi, kurtarılan malvarlığının değeri, çevresel zararın önlenmesine katkı ve sarf edilen emek gibi ölçütlerle değerlendirilir. Müşterek avarya ise gemi ve yükü ortak bir tehlikeden kurtarmak amacıyla bilinçli ve makul fedakârlık veya olağanüstü masraf yapılması halinde, bu fedakârlığın ilgili menfaatler arasında paylaştırılması sistemidir. Uygulamada müşterek avarya dispeçi hazırlanır; bu teknik hesaplama çoğu zaman deniz ticareti uzmanlığı gerektiren belgelerle desteklenir. Sigorta şirketleri, taşıyan, yük ilgilisi ve donatan arasında pay ve sorumluluk tartışmaları çıkabilir.

Deniz kazalarında yalnızca tazminat değil, delilin korunması da kritik önemdedir. Kazadan hemen sonra düzenlenen liman başkanlığı tutanakları, sahil güvenlik raporları, survey incelemeleri, fotoğraf ve video kayıtları, hasar tespitleri, klas bildirimleri ve sigortacı yazışmaları gecikmeden toplanmalıdır. Gemi yabancı bayraklı ise bayrak devleti kuralları ve uluslararası sözleşmeler de dikkate alınabilir. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, hangi hukukun uygulanacağı ve Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi bakımından önem taşır. Antalya kıyılarında yat, tur teknesi ve ticari gemi hareketliliği nedeniyle deniz kazalarında hem ticari zararlar hem de marina altyapısına ilişkin talepler gündeme gelebilir.

Görevli mahkeme çoğu dosyada Asliye Ticaret Mahkemesidir. Uyuşmazlığın para alacağı veya tazminat boyutu ticari nitelik taşıyorsa dava şartı arabuluculuk değerlendirilmelidir. Kazanın ceza hukuku veya idari yaptırım yönü bulunabilir; buna rağmen özel hukuk tazminat davası kendi delil ve kusur rejimi içinde ayrıca ele alınır. Her deniz kazasında kusurun tam olarak kime ait olduğu dosya başında kesinleşmez; uzman bilirkişi incelemesi çoğu kez belirleyici olur. Bu nedenle olayın hemen ardından atılan usul adımları, sonraki dava sürecinden daha az önemli değildir.

Gemi İpoteği, Haczi ve İhtiyati Haciz Süreçleri

Gemi, ekonomik değeri yüksek ve hareketli bir malvarlığı unsuru olduğundan alacakların güvence altına alınmasında özel bir rejime tabidir. Gemi ipoteği, bir alacağın teminatı olarak gemi üzerinde kurulan ayni haktır. Türk hukukunda gemi ipoteğine ilişkin temel hükümler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu içinde yer alır. Sicile kayıtlı gemilerde ipoteğin kurulması, derecesi, devri ve paraya çevrilmesi belirli şekil şartlarına bağlıdır. Uygulamada banka finansmanı, gemi alım satımı, tersane borçları veya yeniden yapılandırma süreçlerinde gemi ipoteği sıkça gündeme gelir. Sicil kayıtlarının doğruluğu, geminin bayrağı, malik bilgileri ve önceki takyidatlar ayrıntılı incelenmelidir.

Haciz ve ihtiyati haciz, alacağın tahsilini güvence altına alan farklı mekanizmalardır. Haciz, kesinleşmiş veya takip aşamasında ilerlemiş bir alacağın icra dairesi eliyle malvarlığına yönelmesini ifade eder. İhtiyati haciz ise henüz esas alacak davası sonuçlanmadan veya icra takibi kesinleşmeden önce, borçlunun mal kaçırma veya tahsili güçleştirme riskine karşı geçici güvence sağlayan bir tedbirdir. Gemi bakımından ihtiyati haciz çoğu zaman acil başvuru gerektirir; çünkü gemi kısa süre içinde limandan ayrılabilir. Bu süreçte 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu birlikte değerlendirilir. Deniz alacağının niteliği, borçlu ile gemi arasındaki hukuki bağ ve teminat koşulları mahkemece incelenir.

Başvuru için genellikle alacağı gösteren sözleşme, fatura, teslim veya hizmet belgeleri, geminin kimliğini gösteren sicil kayıtları, IMO numarası, liman bilgisi, yazışmalar ve gerektiğinde tercümeler sunulur. Yabancı bayraklı gemilerde evrakın usulüne uygun tercümesi ve temsil yetkisi belgeleri önem kazanır. Mahkeme, talep edilen ihtiyati haciz için teminat yatırılmasına karar verebilir. Karar alındıktan sonra liman başkanlığı, icra dairesi ve ilgili diğer merciler nezdinde hızlı işlem yapılması gerekir. Usul eksikliği, yanlış gemi tanımı veya borçlu ilişkisinin yeterince kurulamaması halinde talep reddedilebilir ya da uygulama aşamasında sorun çıkabilir.

Görevli mahkeme çoğu durumda Asliye Ticaret Mahkemesidir. İcra takibine itiraz, satış işlemleri, sıra cetveli ve bazı usul şikâyetleri bakımından İcra Mahkemesi veya icra daireleri devreye girebilir. Yetki ve uygulanacak hukuk, geminin bulunduğu yer, sicil kaydı, borçlunun merkezi ve sözleşmedeki yetki şartı dikkate alınarak belirlenir. Antalya limanlarında veya marina alanlarında bulunan gemiler yönünden fiili konum büyük önem taşır; kararın uygulanabilir olması için liman ve icra işlemlerinin eşgüdüm içinde yürütülmesi gerekir. İhtiyati haciz dosyalarında saatler ve günler dahi sonuca etki edebilir. Bu nedenle belge hazırlığı, borç ilişkisinin doğru sınıflandırılması ve usul adımlarının eksiksiz yürütülmesi temel önemdedir.

Deniz İş Hukuku Kapsamında Gemi Adamı Alacakları ve İş Uyuşmazlıkları

Gemi adamı ile işveren veya donatan arasındaki çalışma ilişkileri, kara iş hukukundan farklı özellikler taşır. Çalışma yeri hareketlidir, sefer düzeni uluslararası olabilir, ücret yapısı döviz cinsinden kurulabilir ve gemide yaşam ile çalışma aynı mekânda birleşir. Bu nedenle deniz iş uyuşmazlıklarında temel kaynak 854 sayılı Deniz İş Kanunu’dur. Somut olayın niteliğine göre 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve sosyal güvenlik mevzuatı da uygulanır. Ücret alacağı, fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil karşılıkları, izin alacağı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, kötü çalışma koşulları, gemide iş kazası, sözleşmenin haksız feshi ve hizmet süresinin tespiti en sık karşılaşılan uyuşmazlıklardandır.

Deniz iş hukukunda belge ve kayıt düzeni büyük önem taşır. İş sözleşmesi, gemi adamı cüzdanı, yeterlik belgeleri, bordrolar, banka kayıtları, sefer çizelgeleri, gemi jurnal kayıtları, personel listeleri, liman çıkış giriş evrakı ve yazışmalar birlikte değerlendirilir. Uygulamada ücretin bir bölümünün kayda geçirilip kalan kısmının farklı şekilde ödendiği iddiaları görülebilir. Bu durumda banka hareketleri, mesajlaşmalar ve tanık anlatımları delil niteliği taşıyabilir. Yabancı bayraklı gemilerde uygulanacak hukuk ayrıca incelenir; 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun, sözleşmenin en sıkı bağlantılı olduğu hukuk düzeninin tespitinde etkili olabilir.

İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk çoğu zaman dava şartıdır. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereği işçi ve işveren alacakları ile tazminat taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurulması gerekir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa son tutanak ile dava açılır. Görevli mahkeme kural olarak İş Mahkemesidir; iş mahkemesi bulunmayan yerlerde belirli koşullarda Asliye Hukuk Mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir. Yetki, işin görüldüğü yer, işverenin yerleşim yeri ve somut olayın özelliklerine göre belirlenir. Denizcilik faaliyetlerinde seferli çalışma nedeniyle birden fazla yer bağlantısı bulunabilir; bu durum yetki değerlendirmesinde dikkat gerektirir.

Deniz iş uyuşmazlıklarında süreler ve talep kalemleri dosyaya göre değişir. Bazı işçilik alacakları zamanaşımına tabidir; feshe bağlı haklarda başlangıç tarihi doğru tespit edilmelidir. İş kazası varsa ayrıca maddi ve manevi tazminat, sosyal güvenlik başvuruları ve kusur incelemesi gündeme gelebilir. Antalya’da tur teknesi, yat personeli, marina hizmetleri ve ticari gemilerde çalışan gemi adamları bakımından bu alandaki uyuşmazlıklar sık görülür. Hak kaybı yaşamamak için işten ayrılış tarihi, ücret sistemi, sefer kayıtları ve ödeme belgeleri netleştirilmeli; başvuru öncesinde dosya kapsamı dikkatle hazırlanmalıdır.

Deniz Hukuku Nedir? Hangi Kanunlar ve Uluslararası Düzenlemeler Uygulanır?

Deniz Hukuku Davalarında Arabuluculuk, Görevli ve Yetkili Mahkeme, Süreler ve Gerekli Belgeler

Deniz hukuku uyuşmazlıklarında doğru mahkemeye, doğru usulle ve doğru süre içinde başvurmak, esastaki haklılık kadar önemlidir. Uyuşmazlık ticari nitelik taşıyorsa görevli mahkeme çoğu durumda Asliye Ticaret Mahkemesidir. Gemi adamı alacakları ve deniz iş ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklarda ise 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında İş Mahkemesi görevli olur. İcra takiplerine ilişkin şikâyet, itirazın kaldırılması, satış ve sıra cetveli gibi başlıklarda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu uyarınca icra daireleri ve İcra Mahkemesi devreye girebilir. Sulh Hukuk Mahkemesi, delil tespiti veya belirli çekişmesiz işler bakımından somut olaya göre gündeme gelebilir. Bu nedenle dava türü belirlenmeden yalnızca “deniz davası” denilerek görev tespiti yapılamaz.

Arabuluculuk yönünden ticari para alacağı ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk önemli bir aşamadır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile ticari dava sistematiği ve ilgili usul hükümleri çerçevesinde, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat davalarında arabuluculuğa başvuru aranabilir. İş uyuşmazlıklarında da 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu gereği arabuluculuk çoğu kez zorunludur. Tahkim şartı bulunan sözleşmelerde ise mahkeme önüne gitmeden önce tahkim anlaşmasının etkisi incelenmelidir. Arabuluculuğa başvurmadan dava açılması halinde usulden ret riski doğabilir.

Yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, geminin bulunduğu yer, haksız fiilin gerçekleştiği yer, yükleme veya tahliye limanı ve sözleşmedeki yetki kaydı dikkate alınarak belirlenir. Milletlerarası unsur taşıyan dosyalarda 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun büyük önem taşır. Yabancı mahkeme veya yabancı tahkim şartı varsa bunun geçerliliği ile Türk mahkemelerinin yetkisi ön inceleme konusu olabilir. Zamanaşımı ve hak düşürücü süreler talebin türüne göre değişir; taşıma, sigorta, işçilik veya haksız fiil kaynaklı taleplerin süreleri aynı değildir. Bu nedenle somut olaydaki talep sınıflandırması başta doğru yapılmalıdır.

Gerekli belgeler de uyuşmazlığın türüne göre değişir. Sık kullanılan belgeler şunlardır: taşıma sözleşmesi, charter party, konişmento, fatura, teslim tutanağı, survey raporu, liman belgeleri, gemi sicil kayıtları, sigorta poliçesi, yazışmalar, ihtarnameler, banka kayıtları, iş sözleşmesi, bordro, sefer kayıtları, kaptan raporu, fotoğraf ve video kayıtları. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin yeminli tercümesi gerekebilir. Antalya’da görülen deniz hukuku dosyalarında marina sözleşmeleri, bağlama kayıtları, liman başkanlığı evrakı ve teknik servis kayıtları da önemli deliller arasında yer alır. Her dosyada belgelerin sunuluş zamanı ve usulü farklı sonuçlar doğurabileceğinden, süreç başında eksiksiz dosya hazırlığı yapılması gerekir.

Antalya Deniz Ticaretinden Doğan Uyuşmazlıklarda Hukuki Danışmanlık ve Dava Süreçleri

Antalya, turizm, yatçılık, marina işletmeciliği, gezi tekneleri, bakım-onarım hizmetleri ve belirli ölçüde ticari deniz faaliyetleri nedeniyle deniz hukukuna konu olabilen çok sayıda ilişki üretir. Bu ilişkiler yalnızca büyük tonajlı ticari gemilerle sınırlı değildir. Yat kiralama sözleşmeleri, tekne bakım ve refit anlaşmaları, bağlama hizmetleri, yakıt ve kumanya tedariki, mürettebat ilişkileri, sigorta hasarları, deniz kazaları ve marina kullanımından doğan borçlar da deniz ticareti kapsamında hukuki inceleme gerektirebilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, bu uyuşmazlıkların sözleşmesel ve ticari yönünü belirleyen temel kaynaklardır. Uygulamanın icra boyutunda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, yabancılık unsuru bulunan dosyalarda 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun önem taşır.

Hukuki danışmanlık süreci çoğu zaman bir uyuşmazlık çıkmadan önce başlar. Sözleşme taslaklarının incelenmesi, teslim ve iade prosedürlerinin netleştirilmesi, sorumluluk sınırlandırmalarının kontrolü, sigorta kapsamının değerlendirilmesi ve temerrüt hükümlerinin dengeli yazılması ileride çıkabilecek davaların önlenmesine yardımcı olur. Yat ve tekne işlemlerinde mülkiyet devri, sicil kayıtları, bayrak durumu, rehin veya ipotek kayıtları, bakım geçmişi ve klas belgeleri önem taşır. Ticari ilişki kurulurken yetki şartı, uygulanacak hukuk, tahkim kaydı, bildirim usulü ve delil sözleşmesi gibi teknik başlıklar ileride belirleyici hale gelir.

Dava sürecine geçildiğinde dosyanın niteliğine göre önce ihtar, temerrüt bildirimi, sigorta ihbarı, delil tespiti veya arabuluculuk başvurusu yapılabilir. Ticari para alacaklarında dava şartı arabuluculuk söz konusu olabilir. Acil koruma gerekiyorsa ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir talep edilir. Deniz kazası, yük hasarı veya teknik ayıp bulunan olaylarda bilirkişi incelemesi ve survey raporu çoğu kez merkezî delil niteliğindedir. Uyuşmazlık yabancı kişi veya şirketleri ilgilendiriyorsa tebligat süreçleri uzayabilir; tercüme, apostil ve milletlerarası usul işlemleri süreyi etkiler. Antalya’daki liman ve marinalara ilişkin dosyalarda yerel idari kayıtlar ile teknik işletme evrakının temini de sürecin önemli bir parçasıdır.

Falez Hukuk Bürosu olarak Antalya’da deniz ticareti kaynaklı uyuşmazlıklarda sözleşme incelemesi, arabuluculuk süreci, dava ve icra takibi, ihtiyati haciz başvuruları ve delil değerlendirmesi alanlarında hukuki hizmet veriyoruz. Her dosya kendi ticari yapısı, taraf ilişkisi, kullanılan sözleşme metni ve teknik delilleri içinde değerlendirilir. Deniz ticaretinde hak kayıpları çoğu zaman geç başvuru, eksik belge veya yanlış usul seçimi nedeniyle ortaya çıktığından, sürecin başında hukuki çerçevenin net kurulması büyük önem taşır.

Antalya Liman, Yat ve Marina Kaynaklı Deniz Hukuku Uyuşmazlıkları

Antalya’da liman, yat ve marina faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar, klasik yük taşımacılığı davalarından farklı bir görünüm sergiler. Bu alanda bağlama sözleşmeleri, marina kullanım bedelleri, çekek yeri ve bakım masrafları, tekne kışlama hizmetleri, elektrik-su tüketimi, teknik servis ve onarım bedelleri, kiralama ilişkileri, teslimde ayıp iddiaları, yat personeli uyuşmazlıkları, yakıt ikmal sorunları, denizde veya marina içinde meydana gelen çarpma ve sürtme olayları sık görülür. Hukuki dayanak çoğu zaman 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin birlikte uygulanmasını gerektirir. Uyuşmazlığın idari boyutu varsa liman başkanlığı düzenlemeleri, çevre ve kıyı mevzuatı ile ilgili özel kurallar da dosyaya etki edebilir.

Marina sözleşmeleri çoğu kez standart metinler üzerinden kurulur. Bu sözleşmelerde sorumluluğun sınırlandırılması, teknenin emniyeti, bakım yükümlülüğü, uzun süre terk edilmiş tekne riski, yangın veya su alma halinde müdahale yetkisi, ücretlerin tahsili ve teknenin marina alanından çıkarılmasına ilişkin hükümler bulunur. Uygulamada taraflar çoğu zaman sözleşmeyi imzalasa da bağlama yeri değişikliği, bakımın kapsamı, teslim tarihi veya hasarın kaynağı konusunda anlaşmazlık yaşar. Teknenin teslim alındığı andaki durumu, fotoğraf kayıtları, servis fişleri, elektronik yazışmalar ve kamera kayıtları ispat bakımından önem taşır. Marina işletmecisinin gözetim borcunun sınırı ile tekne malikinin bakım yükümlülüğü somut olaya göre değerlendirilir.

Yat alım satımı ve kiralamasında da ciddi uyuşmazlıklar çıkabilir. Gizli ayıp, motor ve elektronik sistem arızaları, sicil devrinin tamamlanmaması, ipotek veya takyidatın sonradan ortaya çıkması, kullanım süresi boyunca meydana gelen hasarların kime ait olacağı gibi sorunlar gündeme gelir. Burada sözleşme hükümleri kadar teslim öncesi ekspertiz ve survey raporları belirleyicidir. Tüketici işlemi niteliği taşıyan bazı ilişkilerde 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun da uygulanabilir. Parasal sınırlar her yıl yeniden belirlendiğinden, tüketici hakem heyeti başvurusunun gerekip gerekmediği güncel tebliğ üzerinden kontrol edilmelidir.

Görevli mahkeme, uyuşmazlığın ticari işlem, tüketici işlemi, kira ilişkisi veya haksız fiil niteliğine göre değişebilir. Asliye Ticaret Mahkemesi, Tüketici Mahkemesi, Asliye Hukuk Mahkemesi veya icra mercileri dosyanın özelliğine göre devreye girebilir. Antalya’daki marina ve yat uyuşmazlıklarında teknik bilirkişi incelemesi çok sık başvurulan bir delildir. Hasarın deniz koşullarından mı, kullanıcı hatasından mı, bakım eksikliğinden mi, marina hizmet kusurundan mı kaynaklandığı uzman değerlendirmesi gerektirir. Bu nedenle uyuşmazlık doğduğunda teknenin mevcut halinin kayıt altına alınması, servis belgelerinin toplanması ve sözleşme eklerinin eksiksiz şekilde muhafaza edilmesi gerekir.

Deniz Hukuku Avukatlık Ücreti Nasıl Belirlenir?

Deniz hukuku alanında avukatlık ücreti, dosyanın niteliğine, işin kapsamına, uyuşmazlığın değerine, yabancılık unsuru bulunup bulunmadığına, teknik bilirkişi ihtiyacına, dava veya icra takibinin sayısına ve işin ne kadar süre ve emek gerektirdiğine göre belirlenir. Türkiye’de avukatlık ücretinin hukuki çerçevesi 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ile çizilir. Ücret sözleşmesi, iş sahibinin avukata vereceği hukuki hizmetin kapsamını ve ödeme esaslarını belirler. Ücretin belirlenmesinde Türkiye Barolar Birliği Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınır; bu tarifedeki asgari sınırların altında bir belirleme yapılamaz. Her yıl tarifede değişiklik olabildiğinden güncel metnin kontrol edilmesi gerekir.

Deniz hukuku dosyaları çoğu zaman genel ticari davalardan daha teknik olabilir. Konişmento, charter party, survey raporları, klas kayıtları, uluslararası yazışmalar, yabancı dilde belgeler, ihtiyati haciz gibi hızlı müdahale gerektiren süreçler ücretlendirmede etkili unsurlardır. Dosya yalnızca danışmanlık niteliğinde olabilir; sözleşme inceleme, risk analizi, ihtarname hazırlığı ve arabuluculuk toplantılarına katılım ayrı bir hukuki hizmet alanı oluşturur. Dava açılması, istinaf ve temyiz aşamaları, icra takibi, haciz işlemleri, delil tespiti ve yabancı mercilerle yazışmalar ise ayrı emek kalemleri yaratabilir. Bu nedenle tek bir başlık altında her dosya için geçerli sabit bir ücret yapısından söz etmek doğru olmaz.

Ücret sözleşmesinde hangi işlerin kapsama dahil olduğu açıkça yazılmalıdır. Yalnızca arabuluculuk başvurusu mu yapılacak, dava da açılacak mı, icra takibi ayrıca mı yürütülecek, istinaf ve temyiz aşamaları ücrete dahil mi, tercüme ve bilirkişi gibi yargılama giderleri kime ait olacak, bunların net şekilde belirlenmesi ileride uyuşmazlık çıkmasını önler. Mahkeme harçları, tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri, keşif masrafları ve tercüme giderleri avukatlık ücretinden ayrı yargılama giderleri olabilir. Bu kalemler dosyanın niteliğine göre değişir.

Falez Hukuk Bürosu olarak Antalya’da deniz hukuku alanındaki işlerde ücretlendirmeyi, işin hukuki ve teknik kapsamı ile yürütülecek işlemlerin niteliğine göre değerlendiriyoruz. Deniz ticareti, gemi alacakları, marina uyuşmazlıkları ve deniz iş hukuku dosyalarında ücretin sağlıklı biçimde belirlenebilmesi için sözleşmelerin, talep kalemlerinin, yabancı unsur bulunup bulunmadığının ve hedeflenen hukuki yolun baştan netleştirilmesi gerekir. Bu yaklaşım, iş sahibinin hangi hukuki hizmet için nasıl bir süreç yürütüleceğini açık biçimde görmesine yardımcı olur.

Deniz Hukuku Davası Ne Kadar Sürer?

Deniz hukuku davalarının süresi, uyuşmazlığın türüne ve dosyanın teknik yoğunluğuna göre ciddi biçimde değişir. Tek celsede çözülebilecek basit bir alacak uyuşmazlığı ile yabancı bayraklı gemiyi, sigorta şirketlerini, survey kuruluşlarını ve çok sayıda belgeyi ilgilendiren bir deniz kazası davası aynı zaman çizelgesine sahip değildir. Yargılama süresini etkileyen başlıca unsurlar; görevli mahkemenin iş yükü, arabuluculuk aşamasının sonucu, yabancı taraflara yapılacak tebligat, bilirkişi incelemesi ihtiyacı, delillerin denizcilik tekniği bakımından uzman değerlendirmesi gerektirip gerektirmediği ve istinaf-temyiz sürecine gidilip gidilmeyeceğidir. Bu nedenle kesin süre vermek hukuken sağlıklı olmaz.

Ticari alacak veya tazminat niteliğindeki birçok deniz hukuku uyuşmazlığında dava şartı arabuluculuk önce tamamlanır. Arabuluculuk kısa sürede sonuçlanabileceği gibi tarafların belge paylaşımına ihtiyaç duyması halinde süreç uzayabilir. Dava açıldıktan sonra mahkeme ön inceleme yapar, delilleri toplar, gerektiğinde bilirkişi atar ve bazen keşif yapılır. Çatma, kurtarma, müşterek avarya, yük hasarı ve tekne arızası gibi dosyalarda bilirkişi raporu çoğu zaman belirleyicidir. Rapora itirazlar, ek rapor ve yeni bilirkişi talepleri yargılamayı uzatabilir. Yabancı dilde çok sayıda belge bulunan uyuşmazlıklarda tercüme ve usul işlemleri de süreyi etkiler.

İhtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talepleri esas davadan daha hızlı sonuçlanabilir; çünkü bunlar acil koruma tedbirleridir. Buna karşılık tedbir kararı alındıktan sonra esas dava veya takip süreci ayrıca yürütülür. İcra aşamasında itiraz, menfi tespit, istirdat, sıra cetveli veya satış işlemleri doğarsa süreç katmanlı hale gelir. Gemi adamı alacaklarında arabuluculuk sonrasında açılan iş davalarında da hizmet süresi, ücret tespiti ve tanık delili gibi unsurlar yargılama takvimini etkileyebilir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde usul işlemlerinin zamanında yerine getirilmesi önem taşır.

Antalya’da görülen deniz hukuku dosyalarında liman, marina ve teknik servis kaynaklı belgelerin toplanması genellikle sürecin önemli bir bölümünü oluşturur. Olayın hemen ardından delil tespiti yapılmışsa, kayıtlar eksiksiz korunmuşsa ve taraflar arasındaki sözleşme açık hükümler içeriyorsa dava daha öngörülebilir şekilde ilerleyebilir. Belge eksikliği, hasarın kaynağının belirsizliği veya taraf sayısının fazlalığı ise yargılamayı uzatır. Deniz hukukunda zaman yönetimi, yalnızca mahkeme takviminden ibaret değildir; dava öncesi hazırlık kalitesi de toplam süre üzerinde doğrudan etkilidir.

Deniz Hukukunda Hangi Mahkeme Görevlidir?

Deniz hukukunda görevli mahkeme, uyuşmazlığın konusuna göre belirlenir; tek bir mahkeme türü bütün deniz uyuşmazlıkları için geçerli değildir. Gemi alacakları, navlun, taşıma sözleşmeleri, konişmento, çatma, kurtarma, müşterek avarya, deniz sigortası, gemi ipoteği ve ticari nitelikli tazminat taleplerinde görevli mahkeme çoğu zaman Asliye Ticaret Mahkemesidir. Bunun hukuki zemini 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun ticari dava sistematiği ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun görev kuralları içinde değerlendirilir. Ticari davalarda görev kamu düzenine ilişkindir; yanlış mahkemede açılan dava usul sorunlarına yol açabilir.

Gemi adamı ücretleri, kıdem ve ihbar tazminatı, fazla çalışma, izin alacağı, iş kazası bağlantılı talepler ve hizmet ilişkisine dayanan iş uyuşmazlıklarında görevli mahkeme kural olarak İş Mahkemesidir. Bu alanda 854 sayılı Deniz İş Kanunu ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu birlikte dikkate alınır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde bazı durumlarda Asliye Hukuk Mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapabilir. Marina personeli veya kara personeli bakımından uygulanacak iş hukuku rejimi, çalışan kişinin statüsüne ve yaptığı işe göre değişebilir; her denizcilik faaliyeti otomatik olarak deniz iş hukuku kapsamında sayılmaz.

İcra takiplerine ilişkin bazı başlıklarda görev mahkemeden çok icra mercilerine kayar. İlamsız takip, haciz, satış, istihkak, sıra cetveli, ihalenin feshi veya icra işlemlerine şikâyet gibi konularda 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümleri uygulanır. Bu durumda icra daireleri ile İcra Mahkemesi devreye girer. İhtiyati haciz başvuruları ise çoğu kez esas alacağın niteliğine göre Asliye Ticaret Mahkemesinde ileri sürülür. Delil tespiti, çekişmesiz bazı talepler veya yardımcı yargısal işlemler bakımından Sulh Hukuk Mahkemesi ya da Asliye Hukuk Mahkemesi somut olaya göre rol oynayabilir.

Tüketici işlemi niteliği taşıyan bazı yat, tekne bakım, kiralama veya satış uyuşmazlıklarında 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uygulama alanı bulabilir. Bu durumda görevli mahkeme Tüketici Mahkemesi olabilir; belirli uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunluluğu da gündeme gelebilir. Parasal sınırlar her yıl yeniden belirlendiği için güncel tebliğin kontrol edilmesi gerekir. Yetkili mahkeme ise ayrı bir meseledir; davalının yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri, haksız fiilin gerçekleştiği yer, geminin bulunduğu yer veya sözleşmedeki yetki kaydı birlikte değerlendirilir. Antalya’da deniz ticareti, marina ve yat kaynaklı ihtilaflarda görev tespiti yapılırken işlemin ticari mi, iş ilişkisi mi, tüketici işlemi mi, yoksa icra hukuku boyutlu bir talep mi olduğu başta doğru sınıflandırılmalıdır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı uygulamaları değişebileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Falez Partners Ortakları

Tüm Ekibi Gör →
Av. Halil Anıl Özgün

Av. Halil Anıl Özgün

Kurucu Ortak

Av. Erdem Ateş

Av. Erdem Ateş

Kurucu Ortak

Av. Bengünil Işık

Av. Bengünil Işık

Kurucu Ortak

Av. Ali Emre Karabacak

Av. Ali Emre Karabacak

Avukat

Falez Hukuk Bürosu

Nasıl Çalışıyoruz?

Hukuki sürecinizde yanınızda olmak için 3 adımlık basit ve şeffaf bir yol izliyoruz.

1

Bize Durumunuzu Anlatın

Ücretsiz ilk görüşmemizde hukuki durumunuzu dinliyor, süreci ve seçeneklerinizi açık biçimde değerlendiriyoruz. Hiçbir soru yanıtsız kalmaz.

2

Stratejinizi Birlikte Belirleyelim

Ekibimiz dosyanızı titizlikle inceler, size özel hukuki strateji oluşturur ve tüm süreci şeffaf biçimde yönetir.

3

Haklarınızı Sonuna Kadar Savunalım

Mahkeme sürecinde ya da müzakere masasında yanınızdayız. Hakkınızı en iyi sonuçla almanız için kararlılıkla çalışıyoruz.

WhatsApp'tan Randevu Alın